زیره رابر، که لایه بیرونی کفش و انگلیسی برای همه در تماس مستقیم با زمین است، از لاستیک طبیعی یا مصنوعی ساخته می‌شود. این ماده پس از فرآیند ولکانیزاسیون (واکنش شیمیایی با گوگرد در دمای بالا) به استحکام و انعطاف‌پذیری مطلوب می‌رسد. استفاده از زیره رابر به دوام و راحتی کفش کمک کرده و از پاها محافظت می‌کند. این زیره معمولاً به عنوان اوت‌سول عمل کرده و با ترکیب با لایه‌های میانی مانند EVA یا فوم‌های پلی‌اورتان، خاصیت ضربه‌پذیری بالایی پیدا می‌کند. بر اساس استانداردهای بین‌المللی، زیره رابر در شرایط سخت عملکرد قابل توجهی دارد.

مهمترین ویژگی های زیره رابر

این محصول دارای خواص فیزیکی و شیمیایی منحصر به فردی است. ضریب اصطکاک بالای آن، زیره رابر را در برابر لغزندگی روی سطوح مرطوب، روغنی یا صنعتی ایمن می‌سازد. این زیره دوام و طول عمر بالایی دارد، به طوری که مقاومت آن در برابر سایش تقریباً سه برابر زیره‌های معمولی تخمین زده می‌شود.

زیره کفش رابر یک عایق حرارتی مقاوم است و می‌تواند دمایی از منفی سی درجه تا مثبت سیصد درجه سانتی‌گراد را تحمل کند. کفش‌های ساخته شده با این زیره در برابر روغن، بنزین، اسیدهای ضعیف و قلیاها مقاومت خوبی دارند و دچار ترک‌خوردگی یا تغییر شکل نمی‌شوند.

زیره رابر در چه کفش هایی استفاده می شود؟

با توجه به ویژگی‌های خاص این ماده، استفاده از آن در تولید کفش‌های ایمنی، کار و ورزشی بسیار مناسب است. در محیط کار، نیاز به کفش‌هایی است که بتوانند بدون لغزندگی روی سطوح چرب یا آلوده حرکت کنند. کفش‌های کار باید در برابر مواد شیمیایی و اسیدها مقاوم باشند و زیره رابر دقیقاً همین ویژگی‌ها را داراست. در تولید کفش‌های ورزشی، به ویژه کوهنوردی، اصطکاک زیره کفش اهمیت زیادی دارد. ضریب اصطکاک زیره رابر حدود 0.8 است که کاملاً قابل قبول است.

معایب زیره رابر

این زیره نسبت به زیره‌های TPU و EVA وزن بیشتری دارد و مدل مات آن گرد و غبار را جذب می‌کند. یکی از ویژگی‌های زیره رابر، مقاومت پایین آن در برابر اشعه UV خورشید است که این مشکل را می‌توان با افزودن ترکیبات ضد UV برطرف کرد. کفش‌هایی که با این ماده ساخته می‌شوند، روی سطوح صیقلی مانند سرامیک و اپوکسی صدای جیرجیر ایجاد می‌کنند.

انواع زیره رابر

این ماده ترکیبات مختلفی دارد که هر کدام برای کاربرد خاصی بهینه‌سازی شده‌اند:

زیره رابر ضد لغزش

رابر طبیعی (NR) چسبندگی و انعطاف‌پذیری بالایی دارد و برای کفش‌های کوهنوردی و ورزشی گزینه بسیار مناسبی است.

زیره رابر با دوام بالا و قیمت مناسب

استایرن-بوتادین، نوعی پلیمر مصنوعی است که مقاومت سایشی بالا و قیمت پایینی دارد و در تولید کفش‌های کار، ایمنی و روزمره کاربرد دارد.

زیره رابر با مقاومت حرارتی بالا

یکی از انواع زیره کفش رابر، نئوپرن (CR) است که از کلروپرن ساخته می‌شود و در برابر مواد شیمیایی و حرارت مقاومت بالایی دارد. از این محصول در تولید کفش‌های غواصی، آتش‌نشانی و ایمنی شیمیایی استفاده می‌کنند.

زیره رابر سبک

ترموپلاستیک رابر یا TPR ترکیبی از لاستیک و پلاستیک سبک و بازیافتی است که در تولید کفش‌های کژوال و کودکان کاربرد دارد. در تولید رابر بازیافتی از لاستیک‌های قدیمی تایر استفاده می‌کنند، به همین دلیل قیمت مناسبی دارد و به حفظ محیط‌زیست کمک می‌کند.

کاربرد‌های زیره رابر

ویژگی‌های زیره رابر این محصول را به یکی از پرکاربردترین مواد در صنعت کفش تبدیل کرده است. در تولید کفش‌های ورزشی، صنعتی، ایمنی و حتی کفش‌های برند روز از زیره کفش رابر استفاده می‌شود. در ایران، بیش از نیمی از کفش‌های تولید تبریز با زیره رابر ساخته می‌شوند.

تفاوت زیره رابر با زیره TPU

رابر و TPU هر دو از زیره‌های پرکاربرد در صنعت کفش هستند، اما تفاوت‌هایی دارند که در ادامه بررسی می‌شوند:

مواد اولیه

زیره رابر از لاستیک طبیعی درخت کائوچو یا پلیمرهای مصنوعی ساخته می‌شود و ساختار مولکولی شبکه‌ای آن باعث چسبندگی و نرمی‌اش شده است. در تولید TPU از پلیمرهای ترموپلاستیک استفاده می‌کنند که منعطف و کمی سخت است.

دوام و مقاومت سایشی

زیره رابر مقاومت سایشی بالایی دارد، اما در طولانی مدت ممکن است روی سطوح خاک یا آسفالت دچار ترک شود. مقاومت سایشی زیره TPU دو برابر زیره کفش رابر است و دچار پارگی و ترک‌خوردگی نخواهد شد.

انعطاف پذیری

زیره کفش رابر مانند فنر منعطف است و در زیره‌های ضخیم کاربرد دارد. زیره TPU کمی سفت‌تر است و سریع به شکل اولیه خود برمی‌گردد. برای راحتی پاشنه، زیره رابر و برای پشتیبانی قوس پا، زیره TPU بهتر است.

وزن و ضخامت

زیره TPU نسبت به رابر وزن و ضخامت کمتری دارد و برای کفش‌های سبک پیاده‌روی مناسب‌تر است.

چسبندگی

زیره رابر روی سطح مرطوب چسبندگی بسیار زیادی دارد، در حالی که زیره TPU چسبندگی کمتری دارد و برای سطوح مرطوب نیاز به عاج دارد.

مقاومت حرارتی و محیطی

زیره رابر مقاومت حرارتی و محیطی خوبی دارد، اما TPU در برابر اشعه UV و برخی مواد شیمیایی مقاومت بالاتری از خود نشان می‌دهد.

جمع بندی

در نهایت، انتخاب بین زیره رابر و TPU به کاربرد خاص کفش و نیازهای مصرف‌کننده بستگی دارد. هر دو ماده مزایا و معایب خود را دارند و برای شرایط مختلف طراحی شده‌اند.