ضخیم شدن دیواره قلب: علائم، تشخیص، پیشگیری و درمان
ژنتیک، عادات غذایی نامناسب و کمتحرکی از جمله عواملی هستند که میتوانند به بیماریهای قلبی منجر شوند. قلب، این عضو حیاتی، مسئول پمپاژ خون و رساندن مواد مغذی به تمام اعضای بدن است و سلامت آن برای عملکرد کلی بدن ضروری است. بیماریهای متعددی میتوانند این عضو حیاتی را تهدید کنند.
یکی از بیماریهای شایع قلبی که این روزها شیوع آن رو به افزایش است، ضخیم شدن دیواره قلب است. شناخت کامل علائم، راههای پیشگیری و روشهای درمان این بیماری، اولین گام برای مقابله با آن یا جلوگیری از ابتلا به آن محسوب میشود. در ادامه، اطلاعات جامعی در مورد ضخیم شدن دیواره قلب ارائه خواهیم داد.
ضخیم شدن دیواره قلب چیست؟
ضخیم شدن دیواره قلب که با نام کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (HCM) نیز شناخته میشود، وضعیتی است که در آن دیوارههای قلب به شکلی غیرطبیعی ضخیم میشوند. این ضخیم شدن میتواند در پمپاژ خون به سایر قسمتهای بدن اختلال ایجاد کند.
بسیاری از افراد مبتلا به این بیماری هیچ علامتی ندارند و به همین دلیل، تشخیص آن اغلب دشوار است. این افراد میتوانند زندگی عادی و بدون مشکلی داشته باشند. با این حال، برخی از بیماران علائمی را تجربه میکنند که در ادامه به تفصیل به آنها میپردازیم.
علائم ضخیم شدن دیواره قلب شامل چه مواردی میشود؟
با وجود اینکه بیشتر افراد مبتلا به کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک بدون علامت هستند، تعداد کمی از بیماران ممکن است یک یا چند مورد از علائم زیر را تجربه کنند:
- تنگی نفس: به خصوص هنگام فعالیتهای بدنی شدید و ورزش.
- غش کردن: پس از یا در حین فعالیت بدنی.
- درد قفسه سینه: به ویژه هنگام انجام فعالیتهای ورزشی سنگین.
- احساس تپش قلب: یا ضربان قلب نامنظم.
- سوفل قلبی: (صدای غیرطبیعی قلب که نشاندهنده بازگشت خون به قلب هنگام پمپاژ است).
لازم به ذکر است که تنگی نفس یا تپش قلب میتواند دلایل متعددی داشته باشد. با این حال، در صورت مشاهده هر یک از این علائم، توصیه میشود به پزشک متخصص مراجعه کنید تا با تشخیص به موقع، از پیشرفت بیماری جلوگیری شود و فرصت طلایی درمان از دست نرود.
مراجعه به پزشک برای افرادی که سابقه خانوادگی این بیماری را دارند، از اهمیت بیشتری برخوردار است. علاوه بر این، اگر هر یک از علائم زیر را برای بیش از چند دقیقه تجربه کردید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید و به بیمارستان مراجعه کنید:
- درد در قفسه سینه
- ضربان قلب سریع یا نامنظم
- مشکل در تنفس
پس از آشنایی با تعریف و علائم جالبفا ضخیم شدن دیواره قلب، نوبت به بررسی علل بروز این بیماری میرسد. در بخش بعدی به طور کامل به معرفی علل آن خواهیم پرداخت.
علت ضخیم شدن دیواره قلب چیست؟
شاید این سوال برای شما پیش آمده باشد که چرا دیواره قلب ضخیم میشود؟ در پاسخ باید گفت که جهشهای ژنتیکی شایعترین علت ضخیم شدن دیواره قلب هستند. در بیشتر افراد مبتلا به این بیماری، دیواره سپتوم که بین دو بطن قلب قرار دارد، ضخیمتر از حد طبیعی میشود. این وضعیت میتواند جریان خون به قلب را مختل کند.
بیمارانی که به این عارضه مبتلا هستند، ممکن است با آرایش غیرطبیعی سلولهای عضله قلب و در نتیجه آریتمی (ضربان قلب نامنظم) مواجه شوند. همچنین، احتمال دارد که حفره اصلی پمپاژ قلب در این افراد سفت شود، که این امر توانایی قلب برای انقباض و انبساط و پمپاژ خون به سایر اعضای بدن را کاهش میدهد.
آیا ضخیم شدن قلب خطرناک است؟
کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک یک بیماری ارثی است. اگر یکی از والدین شما به این بیماری مبتلا باشد، احتمال ابتلای شما حدود ۵۰ درصد خواهد بود. بنابراین، توصیه میشود بستگان درجه یک بیماران مبتلا به کاردیومیوپاتی برای غربالگری با پزشکان متخصص مشورت کنند.
عوارض ضخیم شدن دیواره قلب؛ رایجترین و مهمترین آنها
عوارض ضخیم شدن دیواره قلب در همه افراد رخ نمیدهد و بسیاری از مبتلایان به این بیماری دچار عوارض خاصی نمیشوند. با این حال، برخی از افراد ممکن است عوارض زیر را تجربه کنند:
- انسداد جریان خون: مسدود شدن مسیر خروجی خون از قلب در برخی افراد میتواند منجر به درد قفسه سینه، سرگیجه، ضعف و فشار شود.
- مشکلات دریچه میترال: در صورت انسداد جریان خروجی قلب، ممکن است دریچه بین دهلیز و بطن چپ به طور کامل بسته نشود و خون به دهلیز چپ نشت کند.
- فیبریلاسیون دهلیزی: این بیماری میتواند باعث تشدید یا نامنظم شدن ضربان قلب شود و خطر تشکیل لختههای خونی و در نتیجه سکته مغزی را افزایش دهد.
- نارسایی قلبی: ضخیم شدن دیواره قلب ممکن است باعث سفت شدن ماهیچههای آن شود و در نتیجه، قلب نتواند خون کافی برای نیازهای بدن را پمپ کند.
- مرگ ناگهانی: در موارد بسیار نادر، کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک میتواند منجر به مرگ ناگهانی شود.